Ay Çiçeği

post image

 

Çerez olarak yediğimiz çekirdekleri ile çekirdeklerinden çıkarılan sıvı ve
      katı yağlarını sıklıkla tükettiğimiz Ayçiçeği bitkisi,
      Bileşikgiller’dendir. Anayurdu bilinmeyen ayçiçeği, dünyada soya ve
      yerfıstığından sonra üçüncü sırayı alan önemli bir yağ bitkisidir.
      Türkiye’de tarımı oldukça yeni olup giderek yaygınlaşmaktadır. 1,5-3 m.
      kadar boylanabilen bu biryıllık otsu bitkinin sert bir sapı; parçasız,
      üçgen biçimli, tüylü, yeşil renkli, sert ve büyük yaprakları vardır.
      Bitkinin çiçekliği, çapı 40 cm’e kadar ulaşabilen bir kömeçtir. Bu kömecin
      ortasında, sayısı 1,500’e kadar çıkan ve daha sonra çekirdekleri oluşturan
      tüpsü çiçekler ile kömecin çevresinde de altın renkli dil gibi sarkan
      dilsi çiçekler yer alır.
      Ayçiçekleri gri, beyaz ya da siyah renkli çizgili selüloz kabukla örtülü
      olup bu kabuğun içinde aynı biçimli kabuğa yapışık olmayan yağlı bir tohum
      bulunur. İşte ayçiçeğinin bu tohumları, dişler arasında kabuk çıtlatılıp
      çıkarılarak yenilir. Preslerde sıkılan ayçiçeklerinin yağı çıkarılır, bu
      yağ, yemeklik olarak ya da sabun ve boya endüstrilerinde kullanılır. Kalan
      küspe de hayvanlara yem olarak verilir.
      BESİN DEĞERLERİ
      100 gr. kabuklu ayçiçeğinin içerdiği besin değerleri şunlardır: 528
      kalori; 46,5 gr. yağ (linoleik asit ve doymamış yağlar); 21,4 gr. lif: l
      ,4 mgr. B1 vitamini ve 39,2 mgr. E vitamini.
      SAĞLIĞIMIZA YARARLARI
      Yukarıda görüleceği gibi, yüksek kalorisiyle çok önemli bir enerji kaynağı
      olmasının yanı sıra ayçiçeği, doğal besinler arasında en fazla E vitamini
      içerenidir. Böylece;
      o E vitamini ve linoleik asit yönünden zengin olan ayçiçeği, kalbe
      yararlıdır: Son zamanlarda yapılan araştırmalar, vücuttaki E vitamini
      düzeyinin düşük oluşunun, kalp krizi geçirme rizikosunu artırdığını ortaya
      koymaktadır. E vitaminini düşük alan kişiler, angına pectoris denilen
      kalbin koroner damarları yetmezliğinden oluşan kalp krizi geçirme
      rizikosunu üç kat fazla yaşarlar. Ayrıca linoleik asit, kötü kolesterol
      düzeyini düşürür. Damarlarda oluşacak kan pıhtılarının damarları
      tıkamasını da önler.
      o Ayçiçeğinde bulunan E vitamini gibi antioksidan maddelerin fazlalığı,
      vücudun kansere karşı direncini artırmaktadır: Bu etki, kişinin katarakt
      olma rizikosunu da düşürür.
      o Ayrıca ayçiçeği tohumunun, idrarı artırıcı ve göğsü yumuşatıcı etkileri
      de vardır. Ayçiçeği tohumları, ezilip yara lapası yapılarak çıbanları
      olgunlaştırmada da kullanılabilir.
      İşte bu etkileri sağlamak üzere ayçiçeği sıvı yağlarının yiyeceklerimizde
      kullanılması ve çekirdeklerinin (tohumlarının) çerez olarak günde 40-60
      gramının tüketilmesinin yararı anlaşılmaktadır.
      Dikkat: Aşırı ısıtmadan ya da kötü depolamadan ötürü ekşimiş, kokmuş ya da
      küflenmiş ayçiçeklerini ya da bozulmuş yağını tüketmek, vücutta istenmeyen
      zararlı maddelerin oluşmasına yol açabilir.
      BİTKİSİNİN ÜRETİLMESİ
      Ayçiçeği bitkisi, tohumuyla (yani kavrulmamış ayçekirdekleriyle)
      çoğaltılır. Tohumlar dolgun, hastalıksız, kırıksız ve çimlenme gücünü
      yitirmemiş olmalıdır. Bu nitelikleri taşıyan tohumların güvenilir
      kuruluşlardan sağlanması doğru olur. Ayçiçeği tohumları, hava sıcaklığı
      8-10 derece olduğu zamanda ekilmelidir.
      Ülkemizde Ege ve Akdeniz bölgelerimizde mart başlarında; Trakya ve Marmara
      bölgelerimizde martın ikinci yarısında; Doğu Anadolu’nun soğuk yerlerinde
      daha geç ekim yapılır. Ekim küçük bahçelerde elle, tarlalarda makineyle
      (mibzerle) yapılmaktadır. Ekimde sıradaki tohum aralıkları 25-35 cm. ve
      tohumun toprağa ekilme derinliği nemli topraklarda 3-4 cm., en çok 7-8 cm.
      olur.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir